Grip op aaltjes: kies de juiste groenbemester
Uit recent onderzoek binnen de PPS Groenbemesters (2023-2027) in Lelystad en Vredepeel blijkt dat een verkeerd gekozen groenbemester de nematodenpopulatie kan verhogen, vooral bij tijdige zaai. Deze tussentijdse resultaten sluiten aan bij eerder onderzoek.
Klimaatverandering is een belangrijk aandachtspunt, omdat warmere winters, langere groeiseizoenen en hogere bodemtemperaturen de schade door nematoden kunnen vergroten.
Om de risico’s in de hoofdteelt te beperken, is een zorgvuldig gekozen groenbemester essentieel. Voor veel nematodensoorten zijn geschikte groenbemesters beschikbaar. De website www.best4soil.eu kan helpen bij het maken van de juiste bouwplankeuze in groenbemesters en hoofdgewassen. Voor een aantal belangrijke nematoden geven wij hieronder een praktisch groenbemesteradvies.
Meloidogyne chitwoodi en Meloidogyne fallax
Wortelknobbelaaltjes komen veel voor op Nederlandse landbouwpercelen. Ze dringen wortels binnen en vormen knobbels, wat de plant fysiologisch verstoort. Ze veroorzaken hierbij kwaliteitsschade in diverse gewassen, waaronder aardappelen, uien, gladiool en peen. Daarnaast betreft het quarantaine-organismen waarvoor exportrestricties gelden. Vooral in export gewassen zoals pootaardappelen en bloembollen is dit een probleem. De financiële schade kan in dergelijke situaties aanzienlijk zijn.
Geschikte groenbemesters: multiresistente bladrammenasrassen zoals CORDOBA en VALENCIA
Pratylenchus penetrans
Wortellesieaaltjes, met name Pratylenchus penetrans, vormen een aanzienlijk probleem in de teelt op lichtere gronden (zand, dal- en lichte zavelgrond). Ze dringen de wortels binnen, voeden zich met de celinhoud en veroorzaken bruine, ingezonken lesies (vlekken). Deze aantasting leidt tot minder wortelmassa, verminderde opname van water en voedingsstoffen, en verhoogt de vatbaarheid voor schimmels zoals Verticillium en Rhizoctonia, wat resulteert in kwaliteit- en opbrengstverlies. Gewassen waarin schade kan optreden zijn o.a. aardappelen, peen, uien en bloembollen.
Geschikte groenbemesters: Japanse haver (EXITO en OCEANE) en Tagetes patula (figuur 2).
Heterodera schachtii
Bietencysteaaltjes veroorzaken schade in onder andere suikerbieten, koolzaad en diverse groentegewassen. Aantasting leidt tot slap hangende bladeren, dwerggroei en een sterk vertakt wortelstelsel. De opbrengstreductie is afhankelijk van de besmettingsgraad en de omstandigheden. In droge zomers kan zelfs een lage besmetting al leiden tot merkbare verliezen. Bij een hoge besmettingsgraad kan de schade oplopen tot wel 50% van de opbrengst. Resistente bladrammenas of gele mosterd kan de populatie fors reduceren vooral bij tijdige zaai.
Geschikte groenbemesters: resistente bladrammenasrassen zoals ADAM, CORDOBA en VALENCIA, of resistente gele mosterdrassen zoals VENICE, CEZANNE en IRIS
